İzmir Özel Türk Koleji

EĞİTİM

‘Kirlenmek İyidir’: Neden Çocukların Mikroplara Maruz Kalması Gerekiyor?

Chicago Üniversitesi’nde mikrobiyal ekosistemler konusunda çalışan bir bilim insanı olan Gilbert, modern zaman çocukları için mikroplarla temasa geçmenin ne tür riskler barındırdığını bulmaya karar verdi.

“Mikroplara maruz kalmalarının aslında genellikle faydalı olduğu ortaya çıktı,” diyor Gilbert. “Yere düşen kirli emzik, eğer kendi ağzınıza sokup yalarsanız ve sonra tekrar küçük çocuğunuzun ağzına verirseniz, aslında onun bağışıklık sistemini harekete geçirmiş olursunuz. Bağışıklık sistemleri bu sayede daha güçlü bir hale gelecektir.”

Gilbert’ın bugün, Kirlenmek İyidir: Çocuğunuzun Gelişen Bağışıklık Sistemi İçin Mikropların Faydası isimli bir kitabı bulunuyor. Soru cevap formatındaki kitap, yıllar içinde ebeveynlerden Gilbert’a gelen çok sayıda soruyu cevaplıyor. İŞte bunlardan bazıları:

Ebeveynlerin yanlış yaptığı şeyler neler?

En temel yanlışlardan biri, çevreyi aşırı derecede sterilize etmeleri ve çocuklarının asla kirlenmesine izin vermemeleri. Çocukları bahçeye çıktıklarında ve çamurda oynadıklarında, kirlendikleri anda onları hemen içeri sokmaları ve ellerini derhal antiseptik mendillerle sterilize etmeleri ve yüzlerinin kirlenmesine asla izin vermemeleri. Ayrıca onları hayvanlardan uzak tutmaları da çok yanlış. Sadece kedi ve köpeklerden değil, diğer hayvanlardan da uzak tutmaları. Etrafta soğuk algınlığı ya da grip virüsü varsa çocukların ellerini yıkamaları iyi bir şey, ama eğer bir köpekle oynuyorlarsa ve sonra o köpek yüzlerini yalarsa, bu hiç de kötü bir şey değil. Hatta bu, çocuğun sağlığı için aşırı faydalı bir şey olabilir.

El dezenfektanları iyi mi kötü müdür?

Genellikle kötüdür. Sıcak ve sabunlu su iyidir. Hatta hafif ılık ve sabunlu su da iyi sayılır ve muhtemelen çocuğun genel sağlığı için daha az zararlıdır.

Beş saniye kuralına ne diyorsunuz? Yere düşen bir şeyi beş saniyeden daha kısa bir sürede alırsanız temizdir kuralı.

Beş saniye kuralı diye bir şey yok. Mikropların, örneğin yapışkan bir reçelli tost parçasına  yapışmaları sadece milisaniyeler sürer. Ama birşey fark etmez. Son derece tehlikeli patojenlerin olma riskinin çok yüksek olduğunu düşündüğünüz bir alana düşürmediğiniz takdirde, ki neredeyse her modern ev için bu imkansız bir ihtimaldir, o zaman çocuğunuzun sağlığı için hiçbir risk teşkil etmez.

Emzik yere düştüğünde yıkamalı mı yoksa yalamalı mı?

Yalayın. 300,000 çocuk üzerinde yapılan bir araştırmaya göre emziği yaladıktan sonra çocuklarının ağzına geri veren ebeveynlerin çocukları, daha az alerji, daha az astım ve daha az egzema geliştirdi. Genel olarak bu çocukların sağlıkları daha güçlü ve bünyeleri daha dirençliydi.

Alerji gibi şeyler, çocuklarımızı çok fazla korumaya çalışmamızın istenmeyen bir sonucu mu?

Kesinlikle. Geçmişte, bakteri içeren fermente gıdalardan çok daha fazla yerdik. Çocuklarımızın havyanlara ve bitkilere ve toprağa çok daha düzenli olarak maruz kalmalarına izin verirdik. Artık kapalı mekanlarda ve genellikle içeride yaşıyoruz. Yüzeylerimiz sterilize ediyoruz. Sonra da çocuklarımızın bağışıklık sistemleri aşırı hassas bir hale geliyor. Bedenimizde nötrofil adı verilen küçük savaşçı hücreler bulunur ve bunlar yapacak bir şeyler bulmak için dolanmaya çok uzun zaman harcadıklarında agresif ve proinflamatuar olurlar. Ve bu yüzden nihayet yabancı olan birşey gördüklerinde, örneğin bir parça polen gibi, aşırı inflamatuar hale gelirler. Çığrından çıkarlar. Astım, egzama ve çoğu zaman gıda alerjilerini tetikleyen şey budur.

Çocuğumun neleri yapmasına izin vermemi tavsiye edersiniz? 

Çoğu zaman çocuğunuzun sağlıklı yemekler yemesini sağlamak zor olabilir. Daha renkli ve daha yapraklı sebzeler yemelerini, liften daha zengin bir beslenmeyi ve şeker alımını azaltmayı şiddetle tavsiye ederim. Ama genel olarak çocuğunuzun dünyayı deneyimlemesine izin verin. Aşıları olduğu sürece hiçbir tehdit bulunmaz. Üstelik bu onlar için faydalı bir maruz kalmadır.

 

Kaynak: https://ww2.kqed.org/mindshift/2017/07/18/dirt-is-good-why-kids-need-exposure-to-germs/