İzmir Özel Türk Koleji

GEZEGENEVİ BÜLTEN : GÜNEŞ SİSTEMİMİZİN OLASI DÜNYALARI

Jüpiter ve Satürn’ün bazı uydularının buzla kaplı ve yüzeylerinin altında yaşamı destekleme potansiyeli olan bir okyanusu barındırabilir. Dünyamızda okyanus diplerindeki hidrotermal bacalarda yaşam formlarının bulunduğunu biliyoruz. Bilim insanları Antarktika buzullarının altında dahi mikroskobik yaşam formlarına rastladılar. Böylesi yaşam formları Dünya dışı ortamların zor koşullarında da yaşamın olabileceği şüphesini iyice arttırıyor. Güneş sistemimizde böylesi ortamlara sahip beş uydu bulunmakta: Europa, Titan, Enceladus, Ganymede, Callisto. Jüpiter’in buzlu uydusu Europa’nın Dünya okyanuslarının iki katı hacme sahip sıvı su okyanusları bulundurabileceği düşünülüyor. Yüzeydeki ince buz tabakasının altında bulunan bu deniz Jüpiter’in oluşturduğu gelgit etkisi dolayısıyla sıvı kalabiliyor. Europa’nın yüzeyindeki buz kalınlığı 15-20 km. civarında. Bu da –eğer varsa- yaşam formlarının aşırı zor koşullara uyum sağlayabildiğini gösterir. Titan Satürn’ün uydusu ve ilk bakışta yaşamı destekler görünürde. Çünkü üzerinde nehirler, göller ve okyanuslar var. Ancak bunlar sıvı etan ve metandan oluşuyor ve bildiğimiz türde bir yaşam formu için su gerekli. Ayrıca -180 derecelik sıcaklığının da yaşam dostu olduğu söylenemez. Ancak bir yer altı okyanusunun varlığı her şeyi değiştirebilir. Tüm bu kimyasalların da etkisiyle Titan yaşamın milyarlarca yıllık serüveni için ev sahibi olabilir. Encladus da Satürn’ün uydusu. Uydunun donmuş yüzeyinin altındaki okyanus yaşamı desteklemesi düşünülecek bir yapı. Cassini uzay aracının incelemeleri bu uyduda su, amonyum, tuz ve organik bileşikler olduğunu ortaya çıkardı. Jüpiter’in uyduları Ganymede ve Callisto da yüzeylerinin 100 km. altında okyanus barındırıyor olabilirler ve bu okyanuslar yaşamı bulmayı ummak için doğru ortamlar.

Bu ay gökyüzüne bakacak okuyucularımız Venüs’ü gün batımından sonra iki saat boyunca batı yönünde görebilecekler. Mars gece yarısından bir saat sonra doğuyor ve gece boyunca gökyüzünde. Jüpiter gezegeni tüm ay, Satürn de gece yarısından sabaha kadar gökyüzünde. Ay’ın en uzak konumu (404.455 km) 6 Mayıs’ta, en yakın konumu (363.885 km) ise 17 Mayıs’ta. Ay'ın bazı evreleri ve gözleneceği tarihler ise Son dördün 8 Mayıs, Yeniay 15 Mayıs, İlkdördün 22 Mayıs ve Dolunay 29 Mayıs.

 

Kaynak: space.com, nasa.gov